January 27, 2013

Oorzaken

Oorzaken van myopie

 

oog_licht

Het wordt steeds duidelijker dat de groei van het oog in de jeugd – en daarmee ook het ontstaan van myopie – veroorzaakt wordt door een cascade van signalen die plaatsvinden aan de binnenkant van het oog. Licht dat op de voorkant van het netvlies (retina) valt veroorzaakt een signaal dat door alle lagen van het netvlies heen gaat en dan aan de achterkant het bindweefsel (sclera) bereikt. Het resultaat is dat dit bindweefsel gaat groeien en het oog naar achter toe groter laat worden. Uit welke factoren deze signaalcascade bestaat weten we niet precies, maar erfelijke factoren zowel als lifestyle factoren spelen beiden een grote rol.

 

Erfelijke factoren

myopie_erfelijkMyopie is sterk erfelijk bepaald. Kinderen met myopie hebben vaak ouders met myopie en een eeneiige tweelingen hebben vaak dezelfde brilsterkte. Door familieonderzoek, maar ook door grote bevolkingsstudies met genetische data, weten we inmiddels vrij veel van deze erfelijke factoren. Er zijn nu meer dan 100 genen bekend. Deze genen komen doorgaans veel in de algemene bevolking voor, dat wil zeggen dat bij bijna iedereen wel een paar van deze genen in het DNA terug te vinden zijn. Waarom de een meer erfelijk belast is dan een ander hangt vaak af van het aantal myopie genen dat iemand heeft. Zo weten we dat de aanwezigheid van veel myopie genen het risico op myopie wel met een factor 10 kan toenemen. Wat doen die genen eigenlijk? Dat is nog niet precies bekend, maar duidelijk is wel dat veel genen een rol spelen bij het begin van de signaalcascade in het netvlies, of juist hun werking hebben bij het veranderen van het bindweefsel aan het einde van de signaalcascade. We verwachten dat de komende jaren nieuw onderzoek de genen voor myopie steeds verder opheldert.

 

Lifestyle

kind_tvkind_lezenkind_tabletOmdat recent onderzoek laat zien dat myopie steeds vaker voorkomt bij jongeren, heeft men gedacht dat veranderende leefstijl in deze leeftijdsgroep de oorzaak hiervan kan zijn. Veel studies hebben aangetoond dat het verrichten van veel dichtbijwerk (zoals lezen, telefoon of andere digitale schermen kijken) in de jeugd kan bijdragen aan het ontstaan van bijziendheid. Het advies aan jongeren is om de tijd die ze spenderen aan digitale schermen te beperken tot 2 uur per dag. Hoger onderwijs, waar men vaak veel langere uren dichtbij werk verricht dan lager onderwijs, is ook een grote risicofactor voor het ontstaan van myopie. Wij adviseren echter niet om dan maar minder scholing te nemen…

buitenspelen

Het is natuurlijk geen optie om al het lezen en het hoger onderwijs maar voor gezien te houden, maar er is wel iets aan te doen om het risico te verlagen. Veel onderzoek heeft aangetoond dat buitenzijn in het licht beschermend werkt op de groei van het oog. Buiten is er wel 15x meer licht dan binnen, zelfs als daar de lampen aan zijn. Netvliescellen maken in dit vele licht een stofje aan (dopamine) dat remmend werkt op de signaal cascade. Hoeveel uur moet je buiten zijn om een beschermend effect te verkrijgen? Dat is best veel, iets meer dan 2 uur per dag. Dat is meer dan de 5 kwartier die een gemiddeld Nederlands kind nu buiten door brengt.

puzzel

Kun je met lifestyle je erfelijke risico beïnvloeden? Dat kan wel degelijk. Eerder onderzoek uit Rotterdam liet zien dat personen met een hoge erfelijke belasting die alleen lager onderwijs genoten veel minder myopie hadden dan degenen die naar de universiteit gegaan waren. Juist voor kinderen waarvan de beide ouders bijziend zijn is het dus aan te raden om het dichtbij werk via digitale schermen te beperken en veel buiten te zijn.

Verder lezen? Lees een wetenschappelijk artikel in het Engels voor meer informatie.